İstanbul'da bir lokantanın yüz yıl aynı yerde kalması kolay değil. Semt değişir, müşteri değişir, kira artar, aile dağılır. Yine de şehirde üç kuşaktır aynı tezgahı açan yerler var.

Aşağıdaki sekiz adres bugün hâlâ faaliyette. Bazısı esnaf lokantası, bazısı saray mutfağı, bazısı bir göç hikâyesinin devamı.

Hacı Abdullah — 1888, Beyoğlu

Listenin en eskisi. Beyoğlu'nun ara sokaklarından birinde, İstiklal'in hemen yanında.

İçeri girince ilk göreceğin şey duvarları kaplayan kavanozlar: hoşaflar ve turşular. Osmanlı mutfağı geleneğini sürdüren lokanta alkol servisi yapmıyor ve müzik çalmıyor — yani insanlar buraya sadece yemek için geliyor.

Menüsü şaşırtıcı derecede geniş; yüzlerce geleneksel yemekten söz ediliyor ve sipariş tezgaha bakarak veriliyor.

Ne yenir?

Hünkarbeğendi, tas kebabı, kuzu tandır, elbasan tava. Kapanışta hoşaf.

Adres:  Hüseyinağa Mah. Atıf Yılmaz Cd. No:9/A, Beyoğlu

Saatler:  Her gün 11:00 – 22:30

Telefon:  0212 293 85 61

Konyalı — 1897, Topkapı Sarayı

1897'de Sirkeci'de dört masa ve on altı sandalyeyle kurulmuş. Bugün Topkapı Sarayı'nın içinde, tarihi karakol binasında hizmet veriyor.

Saray mutfağı geleneğini sürdüren bir yer ve konumu itibarıyla listenin en özel adresi. Boğaz'a bakan masaları var.

Ne yenir?

Saray pilavı, hünkarbeğendi, geleneksel şerbetler. Sadece kahve ve tatlı için dış kafesi de kullanılabiliyor.

Adres:  Topkapı Sarayı Müzesi içi, Bab-ı Hümayun Avlusu, Tarihi Karakol Binası, Cankurtaran, Fatih

Saatler:  09:00 – 17:30 · Salı kapalı

Not:  Saray müzesinin giriş düzenine bağlı. Ziyaret planını buna göre yap

Pandeli — 1901, Mısır Çarşısı

Mısır Çarşısı'nın ana girişinin hemen üstünde, ikinci katta. Merdivenleri çıkana kadar orada bir lokanta olduğunu anlamıyorsun.

Salonu turkuaz çinilerle kaplı ve mekânın karakterini bu çiniler belirliyor. Uzun geçmişinde Atatürk, Kraliçe II. Elizabeth ve Audrey Hepburn gibi isimleri ağırladığı biliniyor.

Öğle saatlerinde çalışıyor ve akşam servisi yok — bu detayı bilmeden gidenler kapıdan dönüyor.

Ne yenir?

Patlıcanlı börek, hünkarbeğendi, topik, kuzu incik, kazandibi.

Adres:  Mısır Çarşısı içi, Balık Pazarı Kapısı Sokağı, Rüstem Paşa, Fatih

Saatler:  11:30 – 19:00 · Pazar kapalı

Telefon:  0212 527 39 09

Not:  Rezervasyon öneriliyor, özellikle hafta sonu

Yanyalı Fehmi — 1919, Kadıköy

Bir göç hikâyesi. Yunanistan'ın batısındaki Yanya'dan İstanbul'a gelen Fehmi Sönmezler tarafından 1919'da kurulmuş ve bugün aynı ailenin üçüncü nesli tarafından işletiliyor.

Kadıköy Çarşısı'nın içinde, Balıkçılar Çarşısı'na yakın. Mutfaktaki ustaların bir kısmının otuz yılı aşkın süredir burada çalıştığı belirtiliyor.

Mutfak Dostları Derneği'nin 2022'deki Altın Kaşık ödüllerinde Yılın Geleneksel Lokantası seçilmiş.

Ne yenir?

Yanya köftesi — patlıcan dilimlerine sarılarak yapılıyor, mekânın imza yemeği. Ayrıca ciğer sarma, soğanlı yahni, zeytinyağlı enginar. Tatlıda kazandibi.

Adres:  Osmanağa Mah. Yağlıkçı İsmail Sok. No:1, Kadıköy

Saatler:  Her gün 09:00 – 21:00

Telefon:  0216 336 33 33

1924 İstanbul (Rejans) — 1924, Asmalımescit

Devrimden kaçan Beyaz Rus göçmenler tarafından kurulmuş ve İstanbul'a Rus mutfağını getirmiş. Uzun yıllar Rejans adıyla anıldı, 2019'da 1924 İstanbul adıyla yeniden açıldı.

Koyu ahşap kaplamalar, büyük aynalar ve orijinal yer karoları korunmuş. Atatürk'ün müdavimlerinden olduğu biliniyor ve masasının üzerinde bugün "sonsuza kadar rezerve" notu duruyor.

Akşam servisi yapıyor, öğle açık değil. Canlı akordeon müziği mekânın parçası.

Ne yenir?

Borç çorbası, beef stroganoff, piroşki, Rus salataları.

Adres:  Asmalı Mescit, Olivya Geçidi Sok. 7-A, Beyoğlu

Saatler:  16:00 – 23:30 · Pazar kapalı

Kanaat — 1933, Üsküdar

Üsküdar iskelesine yürüme mesafesinde ve sabahın erken saatinden geceye kadar açık. Listedeki en klasik esnaf lokantası burası: tepsilere bakıp parmakla gösteriyorsun.

Kurucu aile 1915'te Üsküp'ten göç eden Kargılılar. İşe el arabasıyla helva ve keçi sütü dondurması satarak başlamışlar ve bu sütçülük geçmişi bugün lokantanın kaymağında ve muhallebisinde devam ediyor.

Yüzü aşkın zeytinyağlı çeşidi sunduğu belirtiliyor. Sebze ve zeytinyağlı arayan için şehirdeki en geniş seçeneklerden biri.

Ne yenir?

Zeytinyağlılar, çoban kavurma, patlıcan kebabı. Tatlıda kaymaklı muhallebi ve ekmek kadayıfı.

Adres:  Sultantepe Mah. Selmani Pak Cd. No:9, Üsküdar

Saatler:  Her gün 07:00 – 22:30

Telefon:  0216 553 37 91

Not:  Masadaki su ücretli. Hesapta sürpriz olmasın

Nato Lokantası — 1952, Karaköy

Adını Türkiye'nin NATO üyeliğinden alıyor: 1952'de, aynı yıl açılmış. Karaköy'ün bankalar bölgesindeki esnafa ve çalışanlara hitap ediyor.

Küçük bir yer ve öğle saatinde doluyor. Yemekler günlük pişiyor ve tükenince bitiyor — geç kalırsan seçenek azalıyor.

Hafta sonu kapalı. Bu, gerçek bir esnaf lokantası olmasının en net göstergesi.

Ne yenir?

Zeytinyağlılar, sulu yemekler, etli tencere yemekleri. Tatlıda kabak tatlısı ve sütlaç öne çıkıyor.

Adres:  Kemankeş Karamustafa Paşa Mah. Karanlık Fırın Sok. No:4, Karaköy

Saatler:  10:30 – 16:00 · Cumartesi ve pazar kapalı

Not:  Erken git. 13:00'ten sonra tezgah seyreliyor

Çiya Sofrası — 1998, Kadıköy

Listenin en genci ama farklı bir sebeple burada. Çiya, Türkiye'nin yöresel mutfaklarını İstanbul'a taşıma fikriyle kurulmuş: menüsünde Mezopotamya'dan Balkanlar'a, Kafkasya'dan Arap Yarımadası'na uzanan yemekler var.

Menü mevsime göre değişiyor ve çoğu yemeği başka hiçbir İstanbul lokantasında bulamıyorsun. Bu yüzden "tarihi" değil ama şehrin yemek hafızası açısından önemli bir adres.

Ne yenir?

O gün tezgahta ne varsa. Mevsimlik yöresel yemekler, zılk sarması, güveçte kuzu etli patlıcan.

Adres:  Caferağa Mah. Güneşlibahçe Sok., Kadıköy

Saatler:  Her gün 11:30 – 22:00 (cuma ve cumartesi 22:30)

Telefon:  0216 418 51 15

Pratik Notlar

Hangisi hangi durum için?

Sekizi birbirinin alternatifi değil. Ne aradığına göre seç:

•    Öğle yemeği, hızlı ve uygun: Nato Lokantası, Kanaat

•    Ailece uzun bir yemek: Hacı Abdullah, Yanyalı Fehmi

•    Özel gün: 1924 İstanbul, Pandeli, Konyalı

•    Alkolsüz ortam: Hacı Abdullah

•    Sabah erken: Kanaat (07:00'de açılıyor)

•    Pazar günü: Kanaat, Yanyalı Fehmi, Hacı Abdullah, Çiya açık; Pandeli, Nato ve 1924 kapalı

•    Vejetaryen seçenek: Kanaat'in zeytinyağlıları en geniş yelpazeyi sunuyor

Bir tur yapmak istersen

Üçü Avrupa yakasında yürüme mesafesinde: Pandeli (Mısır Çarşısı), Nato (Karaköy) ve 1924 (Asmalımescit). Aralarında Galata Köprüsü ve Tünel var, bir günde üçünü de görebilirsin.

Anadolu yakasında ise Kanaat (Üsküdar) ve Yanyalı Fehmi ile Çiya (Kadıköy) aynı hatta. Üsküdar'dan Kadıköy'e vapur ya da otobüsle geçiliyor.

Sık sorulan sorular

İstanbul'un en eski lokantası hangisi?

Bu listede en eskisi 1888 kuruluşlu Hacı Abdullah. Onu 1897'de kurulan Konyalı ve 1901'den beri faaliyette olan Pandeli izliyor.

Pazar günü hangileri açık?

Kanaat, Yanyalı Fehmi, Hacı Abdullah ve Çiya pazar günü açık. Pandeli, Nato ve 1924 İstanbul kapalı.

Alkolsüz tarihi lokanta var mı?

Hacı Abdullah alkol servisi yapmıyor. Esnaf lokantalarının çoğunda da alkol bulunmuyor.