Türkiye'de kahvaltı tek bir sofra değil. Kuzeyden güneye, doğudan batıya sofranın içeriği tamamen değişiyor. Bir bölgede kahvaltının merkezinde peynir varken diğerinde tereyağı, bir başkasında zeytinyağı oluyor.

Aşağıda dört ana kahvaltı geleneği ve her birinde sofrada ne bulacağın var.

Van kahvaltısı

Türkiye'de "kahvaltı" kelimesini bir şehirle özdeşleştiren tek örnek. Van'da kahvaltı bir öğün değil, bir program: sofra kalabalık kurulur ve saatlerce sürer.

Sofrada ne olur?

•    Otlu peynir — Van kahvaltısının merkezinde bu var. Yörede yetişen otlarla olgunlaştırılıyor

•    Murtuğa — un, yumurta ve tereyağıyla yapılan sıcak bir hamur yemeği

•    Kavut — kavrulmuş un esaslı geleneksel bir tatlı karışım

•    Tereyağı ve bal, kaymak

•    Çeşitli reçeller, zeytin, domates, salatalık, sucuk ve yumurta

Van'da kahvaltı salonlarının yoğunlaştığı bir cadde var ve şehre gidenlerin çoğu güne orada başlıyor.

Ege kahvaltısı

Ege kahvaltısını ayıran şey zeytinyağı ve otlar. Sofrada ağırlık peynir ve etten çok, sebze ve otta.

•    Zeytin ve zeytinyağı — sofranın merkezinde

•    Otlar: şevketibostan, radika, ebegümeci, deniz börülcesi (mevsime göre)

•    Beyaz peynir, tulum, çökelek

•    Domates, biber, roka, taze soğan

•    Ege usulü omlet, gözleme

Hatay ve Güneydoğu kahvaltısı

Baharat ve zeytinyağı bir arada. Hatay kahvaltısı Türkiye'nin en zengin sofralarından biri sayılıyor.

•    Zahter — kekik, susam ve baharat karışımı, zeytinyağına batırılarak yenir

•    Humus, muhammara

•    Künefe peyniri, çökelek, sürk

•    Kısır, bulgur köftesi

•    Nar ekşili salatalar

Karadeniz kahvaltısı

Tereyağı ve peynir odaklı. Sofra Ege'ye göre daha az kalabalık ama daha doyurucu.

•    Muhlama (kuymak) — mısır unu, tereyağı ve peynirle yapılır, tencerede sıcak servis edilir

•    Vakfıkebir tereyağı ve Vakfıkebir ekmeği

•    Kolot ve minci peyniri

•    Karalahana, mısır ekmeği

•    Bal ve fındık ezmesi

Serpme kahvaltı nedir?

Bugün Türkiye'nin her yerinde karşımıza çıkan serpme kahvaltı, aslında bir bölge geleneği değil, bir servis biçimi. Sofraya çok sayıda küçük tabak birlikte geliyor ve masa baştan sona doluyor.

Yukarıdaki dört gelenek bu servis biçimiyle sunulabiliyor ama içerikleri birbirinden tamamen farklı. "Serpme kahvaltı" demek, ne yiyeceğini söylemiyor; hangi bölgenin serpmesi olduğu söylüyor.

Sık sorulan sorular

Van kahvaltısında ne olur?

Otlu peynir, murtuğa, kavut, tereyağı, bal ve kaymak başta olmak üzere çok sayıda küçük tabak. Sofra kalabalıktır ve öğün uzun sürer.

Türkiye'nin en zengin kahvaltısı hangisi?

Çeşit sayısı bakımından Van ve Hatay öne çıkıyor. Ama "en iyi" tamamen tercih meselesi: Ege daha hafif, Karadeniz daha doyurucu.